MDR1-gendefect bij honden: Wat je moet weten over risico-medicatie

MDR1 (tegenwoordig vaak aangeduid als het ABCB1-gen) is een erfelijke overgevoeligheid voor bepaalde medicijnen die voorkomt bij diverse hondenrassen, met name herdershonden. Voor een 'normale' hond is een ontwormingskuur of vlooienband ongevaarlijk, maar voor een hond met een MDR1-defect kunnen deze middelen leiden tot ernstige neurologische vergiftiging.

In deze gids leggen we uit hoe het gen werkt, welke medicijnen (zoals Drontal en Seresto) veilig zijn en voor welke rassen een test noodzakelijk is.

Wat is MDR1 precies?

Het MDR1-gen staat voor Multi-Drug Resistance 1. Dit gen is verantwoordelijk voor de aanmaak van het P-glycoproteïne. Dit eiwit werkt als een 'pompje' in de bloed-hersenbarrière. Het zorgt ervoor dat giftige stoffen en medicijnen weer uit de hersenen worden gepompt naar de bloedbaan.

Bij honden met een MDR1-defect werkt dit pompje niet of onvoldoende. Hierdoor hopen medicijnen zich op in de hersenen, wat leidt tot vergiftigingsverschijnselen.

Welke medicijnen zijn gevaarlijk?

Het risico beperkt zich niet alleen tot zware medicatie; ook alledaagse middelen kunnen gevaarlijk zijn.

Symptomen van MDR1-vergiftiging

Mocht je hond een verkeerd middel binnenkrijgen, let dan direct op:

• Braken en overmatig speekselen.
• Wankel lopen (ataxie) of desoriëntatie.
• Trillingen of epileptische aanvallen.
• In ernstige gevallen: coma of overlijden.

Risico-ingrediënten

De bekendste boosdoener is Ivermectine (vaak gebruikt in ontwormingsmiddelen voor vee), maar ook stoffen als Loperamide (tegen diarree) en bepaalde narcosemiddelen zijn risicovol.

Veilig ontwormen en ontvlooien bij MDR1

Hieronder een overzicht van middelen die doorgaans veilig zijn voor MDR1-gevoelige honden (bij normale dosering):

• Vlooien & Teken: Producten op basis van imidacloprid worden als veilig beschouwd.
• Veilig: Seresto, Bolfo Gold, Advantage.
• Ontworming: Hoewel sommige ingrediënten in de grensregio liggen, zijn de volgende middelen veilig bevonden:
• Veilig: Drontal, Mansonil, Panacur.
• Natuurlijk: Middelen op basis van kruiden of etherische oliën (zoals Stop! Animal Bodyguard) zijn altijd veilig voor MDR1-honden.

Belangrijke waarschuwing: Pas op met paardenmest. Paarden worden vaak ontwormd met ivermectine. Als je hond paardenmest eet waarin nog resten van dit middel zitten, kan dit voor een MDR1-lijder dodelijk zijn.

Welke rassen lopen risico?

Niet alleen de Schotse Herder (Collie) loopt risico. Het gen komt voor bij:

• Collie-achtigen: Schotse Herder, Border Collie, Bearded Collie, Sheltie.
• Herderstypes: Duitse Herder, Witte Herder, Australian Shepherd.
• Andere rassen: Bobtail, Langharige Whippet, Australian Cattle Dog.
• Nieuw in data: Ook bij de Corgi en incidenteel bij de Husky of kruisingen van bovenstaande rassen wordt het gen gerapporteerd.

De DNA-test: Vrij, Drager of Lijder?

Je kunt bij de dierenarts een simpele DNA-test (via bloed of wangslijmvlies) laten doen. De uitslag bepaalt hoe je met medicatie moet omgaan:

Tip: Heb je een kruising of een ras uit de risicogroep maar is er geen test gedaan? Ga er voor de veiligheid altijd vanuit dat je hond een drager of lijder is.

Zorgeloos je hond beschermen tegen parasieten? Bekijk ons assortiment MDR1-veilige ontworming en vlooienmiddelen bij Plein.