Teken en de ziekte van Lyme: Voorkomen, herkennen en verwijderen

Een wandeling in het bos, spelen in het gras of zelfs een uurtje tuinieren: overal kun je een teek oplopen. Hoewel een tekenbeet op zichzelf vaak onschuldig is, kunnen deze kleine spinachtigen de Borrelia-bacterie overdragen, de veroorzaker van de ziekte van Lyme. In dit blog legt Marjolein uit hoe je een tekenbeet herkent, hoe je een teek veilig verwijdert en wanneer het tijd is om de huisarts in te schakelen.

Wat is een teek en wanneer zijn ze actief?

Teken zijn parasieten van 1 tot 3 millimeter groot die leven van bloed. Ze kunnen niet springen of vliegen, maar laten zich vanuit grassen of struiken overstappen op passerende mensen en dieren.

• Seizoen: Teken zijn actief zodra de temperatuur boven de 7°C komt, meestal van maart tot oktober.
• Locatie: Ze houden van vochtige plekken. In je tuin zitten ze vaak in hoog gras, afgevallen bladeren of schaduwrijke struiken.

Laat een teek vanzelf los?

Een veelgestelde vraag is of je een teek gewoon kunt laten zitten tot hij er vanzelf afvalt.

• Het antwoord: Ja, een teek laat na een paar dagen los als hij volledig is volgezogen met bloed. Echter, dit is zeer onverstandig. Hoe langer de teek vastzit, hoe groter de kans dat hij bacteriën overdraagt. Verwijder een teek daarom altijd binnen 24 uur.

Stappenplan: Een teek veilig verwijderen

Gebruik nooit middelen zoals tandpasta, alcohol, zeep of een brandende sigaret om de teek te "verdoven". Dit irriteert de teek, waardoor hij zijn maaginhoud (inclusief bacteriën) juist sneller in je bloedbaan spuugt.

Methode 1: De tekentang

1. Open de grijper van de tekentang en plaats deze zo dicht mogelijk op de huid over de kop van de teek.
2. Sluit de tang en trek de teek met een rustige, rechtlijnige beweging omhoog.
3. Draaien of trekken? Trek de teek er recht uit. Een kleine slag naar links of rechts kan helpen, maar ruk niet.

Methode 2: De spitse pincet

1. Pak de teek bij de kop vast, zo dicht mogelijk op de huid.
2. Trek de teek voorzichtig in één vloeiende beweging rechtstandig uit de huid.

Wat als de kop van de teek blijft zitten?

Geen paniek. Als de kop blijft zitten, is de kans op Lyme niet groter geworden (de speekselklieren zijn dan meestal al mee). Het restant komt er vaak vanzelf uit als een splinter. Ontsmet het wondje goed met alcohol (70%) of jodium.

De ziekte van Lyme herkennen

Niet elke teek is besmet, maar alertheid is geboden. Noteer altijd de datum en plek van de beet in je agenda.

Symptomen om op te letten:

• De rode ring (Erythema Migrans): Een rode of blauwachtige ring of vlek die langzaam groter wordt (vaak binnen 3 tot 30 dagen).
• Grieperig gevoel: Koorts, hoofdpijn, spierpijn en vermoeidheid in de weken na de beet.
• Latere klachten: Pijn in gewrichten, tintelingen of aangezichtsverlamming.

Checklist: Wanneer naar de huisarts?

Hoe kun je een tekenbeet voorkomen?

1. Blijf op de paden: Vermijd hoog gras en dichte begroeiing.
2. Kleding: Draag lange mouwen en stop je broekspijpen in je sokken.
3. DEET: Smeer onbedekte huid in met een insectenwerend middel dat DEET bevat (maximaal 50% voor volwassenen).
4. Controle: Controleer jezelf en je kinderen na elke buitenactiviteit, vooral op warme plekjes zoals oksels, liezen en achter de oren.

Bescherm jezelf en je gezin deze zomer. Bekijk ons assortiment tekentangen, tekensprays en DEET-producten bij Plein.