Alles over antibiotica

Antibiota

Dit is een informatiepagina. Plein verkoopt geen antibiotica omdat dit geen zelfzorg product is. Antibiotica is uitsluitend op recept verkrijgbaar.

Antibiotica zijn medicijnen die worden gebruikt bij infecties die worden veroorzaakt door bacteriën. Deze infecties ontstaan doordat bacteriën het lichaam binnendringen en zich daar vermenigvuldigen. Antibiotica zijn een soort soldaatjes, ze bestrijden bacteriën door hun groei te remmen of door ze te doden. In dit artikel vertellen we je wat meer over antibiotica.

Wat zijn Bacteriën?

Bacteriën zijn met het blote oog niet te zien, maar we komen er wel dagelijks mee in aanraking. Toch zijn wij niet doorlopend ziek. Bacteriën zijn er namelijk in vele soorten en daarbij zijn er heel wat die geen kwaad doen. Sterker nog, er zijn altijd bepaalde bacteriën op onze huid en in onze darmen die voor ons nuttig werk doen. Bovendien heeft ons lichaam een verdedigingssysteem dat ervoor zorgt dat ziekmakende bacteriën geen kans krijgen om binnen te dringen. 

Wanneer krijg je antibiotica?

Als het verdedigingssysteem van het lichaam het laat afweten kunnen we ziek worden. We spreken dan meestal van een verminderde weerstand. Soms zijn bedrust of andere simpele maatregelen voldoende om beter te worden. Als dat niet lukt, kan je arts een antibioticumkuur voorschrijven.

Er zijn ziekten, zoals longontsteking, hersenvliesontsteking en bloedvergiftiging waarvan het lichaam zelden in staat is om daarvan op eigen kracht te herstellen. Antibiotica kan dan levensreddend zijn.

Antibiotica werken niet tegen een ontsteking door een virus, zoals bij een verkoudheid of griep. Daarom worden ze alleen voorgeschreven als er sprake is van een ontsteking veroorzaakt door een bacterie.

Hoe gebruik je antibioticum?

Als de dokter antibiotica voorschrijft, moet je ze precies innemen zoals hij of zij zegt of zoals het in de bijsluiter staat. Bijvoorbeeld:

• Neem je pil of drankje op vaste tijden.
• Wel of niet innemen met melk
• Innemen een half uur vóór of twee uur ná het eten. Sommige antibiotica werken namelijk beter als je ze inneemt op lege maag. Bij andere antibiotica maakt het niet uit of je ze voor, tijdens of na het eten inneemt.
• Kuur in zijn geheel afmaken

Hoe lang duurt het voordat antibiotica werkt?

Er is geen precies antwoord op deze vraag omdat de werking afhangt van het type antibiotica dat wordt ingezet en de ernst van de infectie. Ook kan de toedieningsvorm een rol spelen, een injectie of infuus werkt sneller dan een capsule, tablet of drank.

Hoe lang duurt een antibioticakuur? 

Een antibioticumkuur antibioticum kuur kan 5 tot 10 dagen duren, soms korter, soms langer, afhankelijk van de infectie. Het is belangrijk dat je de hele kuur afmaakt. Dit betekent dat je het antibioticum gebruikt tot het op is of zolang als je arts heeft voorgeschreven.
Je moet altijd de kuur afmaken, ook als je geen klachten meer hebt. Als je geen klachten meer hebt wil het namelijk niet zeggen dat alle bacteriën uit je lichaam zijn verdwenen. Stop je te vroeg met de antibioticakuur, dan kunnen de achtergebleven bacteriën zich weer vermenigvuldigen en je opnieuw ziek maken. 

Vergeten in te nemen?

Je verkleint de kans op vergeten als je het antibioticum elke dag op hetzelfde tijdstip inneemt. Wanneer je de antibioticum niet op tijd hebt ingenomen, lees dan altijd in de bijsluiter wat je moet doen. Als je twijfelt hoe je moet handelen als je een dosis vergeten bent om in te nemen kun je het beste contact op nemen met je apotheker. 

Kunnen antibiotica ook slecht zijn?

Antibiotica vecht tegen bacteriën in je lichaam. Dit kunnen ziekmakende bacteriën zijn maar ook bacteriën die je lichaam nodig heeft zoals de darmflora. Het gebruik van antibiotica kan dus de darmflora verstoren, wat op korte termijn diarree kan veroorzaken. 

Een enkeling kan overgevoelig zijn voor een bepaald antibioticum. Je kunt op verschillende manieren merken dat je overgevoelig bent voor antibiotica. Bijvoorbeeld door jeukende uitslag, benauwdheid, een opgezette keel of buikpijn. Neem altijd contact op met je arts als je denkt dat je overgevoelig reageert. Als je een allergische reactie hebt gehad op antibiotica vermeld dit dan altijd aan diegene die de antibiotica aan je voorschrijft want dat geval is dat specifiek antibiotica slecht voor je.

Antibiotica en andere medicijnen

Sommige geneesmiddelen kunnen de werking van antibiotica beïnvloeden. Het is dan ook zinvol de arts of apotheker altijd duidelijk te vertellen welke medicijnen je nog meer gebruikt. Bijvoorbeeld medicijnen die een specialist je heeft voorgeschreven of middelen die je zonder recept in de apotheek of bij de drogisterij hebt gekocht, zoals bijvoorbeeld een laxeermiddel of middel tegen maagzuur.

Antibiotica en de pil

Sommige antibiotica kunnen de betrouwbaarheid van de anticonceptiepil verminderen. Ook zijn er antibiotica waar veel mensen diarree van krijgen. Als de ontlasting waterdun is, kan de betrouwbaarheid van de anticonceptiepil verminderen. Vraag dus aan je apotheker of arts of het nodig is tijdelijk een extra voorbehoedmiddel, zoals een condoom, te gebruiken.

Antibiotica tijdens zwangerschap en borstvoeding

Sommige antibiotica, zoals sommige penicillines, kan je veilig gebruiken tijdens de zwangerschap en het geven van borstvoeding. Er zijn echte ook antibiotica die schadelijk kunnen zijn en er zijn antibiotica waarvan (nog) niet bekend is welke invloed ze hebben. Ben je zwanger, vermoed je dat je zwanger bent of geef je borstvoeding, bespreek dit dan altijd met je arts. Hij of zij kan er dan rekening mee houden bij het voorschrijven van het antibioticum. Als in de apotheek bekend is dat je zwanger bent of borstvoeding geeft, kan worden gecontroleerd of een medicijn veilig is om te gebruiken. Geef daarom ook aan je apotheker door dat je zwanger bent of borstvoeding geeft.

Gevolgen van langdurig antibiotica gebruik

Als je antibiotica verkeerd of vaak gebruikt kan er een resistentie tegen antibiotica ontstaan. De antibiotica helpt je dan niet meer om een infectie te bestrijden. In principe zal er zonder medische noodzaak geen langdurig gebruik zijn. Je arts schrijft antibiotica voor als hij/zij dit nodig vindt en weegt de risico's die het gebruik met zich meebrengen zorgvuldig af. Ook de duur van de kuur en of als er een tweede kuur nodig is, zal weloverwogen worden genomen en besproken met de patiënt.

Resistentie tegen antibiotica

Het is belangrijk om antibiotica verstandig te gebruiken. Als ze te vaak of verkeerd worden ingezet, kunnen bacteriën er ongevoelig voor worden. Dat heet antibioticaresistentie. 
Wanneer bacteriën vaker in contact komen met een bepaald antibioticum, kunnen sommige bacteriën ongevoeliger worden voor dat middel. Dat gebeurt bijvoorbeeld als iemand te vroeg stopt met een antibioticakuur, waardoor niet alle bacteriën worden gedood. 
Bacteriën die minder gevoelig zijn geworden, kunnen deze eigenschap doorgeven aan hun nakomelingen of aan andere bacteriën in hun omgeving. Zo kan het aantal bacteriën dat minder goed reageert op bepaalde antibiotica toenemen.

Daarom is het belangrijk om antibiotica verstandig te gebruiken: alleen wanneer ze echt nodig zijn en altijd volgens de voorschriften van de arts. Zo helpen we ervoor te zorgen dat antibiotica ook in de toekomst goed blijven werken.

Tot slot

• Lees de geneesmiddelinformatie of bijsluiter vóór je een antibioticum gaat gebruiken. Vraag je apotheker om uitleg als je iets niet begrijpt.
• Volg nauwkeurig de instructies op het etiket en in de bijsluiter.
• Maak de kuur altijd helemaal af, ook als je geen last meer hebt van de klachten.
• In het algemeen geldt raadpleeg je huisarts als de infectie binnen twee tot drie dagen niet verbeterd of als de klachten erger worden. Tenzij je arts andere instructies heeft gegeven.
• Geef je antibiotica nooit aan een ander en gebruik zelf nooit antibiotica van een ander.
• Breng medicijnen die je niet meer hoeft te gebruiken, terug naar de apotheker of lever ze in bij de chemokar of het chemisch depot. Dan worden ze vernietigd.
• Bewaar medicijnen altijd buiten het bereik van kinderen.

Als we antibiotica slim inzetten zijn het hele handige medicijnen, maar we moeten er wel verstandig mee omgaan. Dan blijven ze ons goed helpen als we ziek zijn! 

Dit blog is gezien door de KOAG/KAG