Ontwikkeling van het melkgebit

Marjolein | dinsdag 5 juni | Specialistische mondverzorging

kindergebit

In dit blog vertelt onze mondhygieniste Marjolein alles over de ontwikkeling van het melk- en kindergebit.

Het melkgebit fase 1: 4 tot 24 maanden

De eerste melktanden komen door rond zes maanden. Meestal zijn tijdens de eerste verjaardag van het kind de bovenste en onderste snijtanden al zichtbaar. Je kunt dit vaak merken aan de baby als hij of zij meer begint te kwijlen en vingers in de mond steekt, of vaker dan normaal huilt. Vaak zie je ook een klein bobbeltje op de kaken en is het tandvlees rood en gezwollen. Sommige baby’s krijgen lichte koorts en kunnen last hebben van rode billetjes en dunnere ontlasting.

Poetsen

Jonge kinderen zijn nog niet in staat hun eigen tanden te poetsen. Eén van de beste manieren om goed bij de tandjes van je kind te komen, is het kind vast te houden alsof je het gaat voeden. Gebruik bij baby’s een dun laagje tandpasta ter grootte van een erwt. Fluoride versterkt en beschermt de tanden. Een tandpasta met fluoride kan dus helpen tandbederf te voorkomen. Omdat kinderen tandpasta vaak inslikken, bestaan er tandapasta's met een lager fluoride gehalte, 500 tot 750 ppm voor kinderen tot 5 jaar.

Doorkomen van de tandjes

Tandjes krijgen begint rond de leeftijd van zes maanden en kan vervelend zijn voor baby’s. Je kunt de pijn verzachten door ze een bijtring te geven of het tandvlees te masseren. Er kan ook een tandgel gebruikt worden. Vraag altijd advies aan je tandarts, huisarts of apotheker voordatje een kind medicijnen tegen de pijn van het doorkomen geeft.

Zuigen op duim of fopspeen

Dit is een normale gewoonte bij baby’s, maar als het te vaak gebeurt, kunnen er gebitsproblemen ontstaan. Het zuigen op de duim of op een fopspeen kan ervoor zorgen dat de voortanden niet in de juiste richting groeien, met als gevolg een scheef gebit. Gebruik een ‘orthodontische’ fopspeen en probeer deze gewoonte af te leren naarmate het kind ouder wordt.

Een handtandenborstel kiezen

Naarmate het gebit van een kind zich ontwikkelt, is het belangrijk de juiste tandenborstel te gebruiken voor de specifieke ontwikkelingsfase waarin het kind zich op dat moment bevindt.

  • Gebruik een tandenborstel met de zachtst mogelijke haren
  • De borstelkop moet zo ontworpen zijn, dat het tandvlees gemasseerd wordt en dat een groot oppervlak wordt gereinigd.
  • En omdat jij degene bent die poetst, kies je een handvat dat gemakkelijk in de hand ligt.

Het melkgebit fase 2: 2 tot 4 jaar

De twintig eerste tandjes blijven doorkomen en tegen de leeftijd van vier jaar is het melkgebit meestal compleet. Het is belangrijk om vanaf 2 jaar elk half jaar naar de tandarts te gaan met je kind. Op deze manier raakt hoe of zij gewend aan de bezoekjes aan de tandarts en kan de tandarts de ontwikkeling van het gebit goed in de gaten houden.

Poetsen

Bij oudere kinderen 2 tot 7 jaar kan je het best achter hen gaan staan en hun hoofd licht achterover houden zodat je makkelijk kunt poetsen. Maak er een spelletje van zoals ‘laat mij je tandjes eens tellen’. Fluoride versterkt en beschermt de tanden. Een tandpasta met fluoride kan dus helpen tandbederf te voorkomen. Omdat kinderen tandpasta vaak inslikken, bestaan er tandapasta's met een lager fluoride gehalte, 500 tot 750 ppm voor kinderen tot 5 jaar.

Melktanden

Aan het eind van deze fase zullen alle melktandjes doorgekomen zijn. De melktandjes zorgen ervoor dat er plaats gemaakt wordt voor het blijvende gebit. Regelmatig poetsen in deze fase helpt goede gewoonten voor het leven aan te leren.

Een handtandenborstel kiezen

Naarmate het gebit van een kind zich ontwikkelt, is het belangrijk de juiste tandenborstel te gebruiken voor de specifieke ontwikkelingsfase waarin het kind zich op dat moment bevindt.

  • Gebruik een tandenborstel met een kleine, smalle taps toelopende borstelkop en zachte haren.
  • Let op een handvat dat geschikt is voor kleine handjes, maar wat ook gemakkelijk in de hand ligt wanneer jij de tanden poetst.
  • Tandenborstels met een favoriet figuurtje kunnen het poetsen leuker maken.
  • Overweeg de aanschaf van een elektrische tandenborstel.

Het melkgebit fase 3: 5 tot 7 jaar

In deze fase komen de eerste blijvende kiezen (molaren) door. Wanneer het kind 6 is, verliest het zijn onderste melksnijtanden. De bovenste melksnijtanden vallen dan uit tussen zeven en acht jaar.

Poetsen

Bij oudere kinderen 2 tot 7 jaar kan je het best achter hen gaan staan en hun hoofd licht achterover houden zodat je makkelijk kunt poetsen. Maak er een spelletje van zoals ‘laat mij je tandjes eens tellen’.

Achterste kiezen

Rond deze leeftijd zijn de eerste blijvende kiezen (molaren) reeds aanwezig acher in de mond. De kiezen bevatten diepe groefjes en als ze niet goed worden schoongehouden, zijn ze zeer gevoelig voor tandplak. Zorg er dus voor dat deze achterste kiezen bij het poetsen zeker niet worden vergeten.

Een handtandenborstel kiezen

Naarmate het gebit van een kind zich ontwikkelt, is het belangrijk de juiste tandenborstel te gebruiken voor de specifieke ontwikkelingsfase waarin het kind zich op dat moment bevindt.

  • Gebruik een tandenborstel met een kleine, smalle taps toelopende borstelkop en zachte haren, die ook moeilijk te poetsen kiezen achter in de mond goed kan bereiken.
  • Een breed, goed in de hand liggend handvat is het meest geschikt voor kinderen die zelf hun tanden poetsen.
  • Aansprekende figuurtjes kunnen het poetsen leuker maken.
  • Een elektrische tandenborstel kan een goed hulpmiddel zijn om kinderen te motiveren regelmatig hun tanden te poetsen.

Het melkgebit fase 4: 8 jaar en ouder

Het blijvende gebit komt door tot de leeftijd 12-13 jaar. De verstandskiezen kunnen verschijnen vanaf het zestiende levensjaar.

Poetsen

Kinderen in fase 4, van 8 jaar en ouder, hebben misschien wel de behendigheid om zelf te poetsen, maar hebben toch nog wat toezicht nodig. Er bestaan heel wat poetstechnieken. Vraag je tandarts of mondhygiënist om advies.

Flossen

Ouderen kinderen kan je leren flossen om zo ook de ruimtes tussen de tanden en kiezen te reinigen. Vraag je tandarts of mondhygiënist wanneer en hoe een kind moet flossen en welk flossdraad het meest geschikt is.

Tanden verliezen en beschermen

Jammer genoeg gebeuren er ook wel eens ongelukken. Beschadiging en verlies van tanden kunnen voorkomen worden door je kind een goed passende gebitsbeschermer te geven als het een contactsport beoefent. Als een kind per ongeluk een tand verliest, is het soms mogelijk de tand in de holte terug te plaatsen.

Een tandenborstel kiezen

Naarmate het gebit van een kind zich ontwikkelt, is het belangrijk de juiste tandenborstel te gebruiken voor de specifieke ontwikkelingsfase waarin het kind zich op dat moment bevindt.

  • Zoek naar een tandenborstel die geschikt is voor het complexe veranderende gebit die kinderen in deze fase hebben.
  • Borstelharen van verschillende lengtes zorgen voor een effectieve reiniging van de tanden en kiezen. Tevens zorgen deze ook voor een betere reiniging van tanden die over elkaar staan en waar moeilijk bij te komen is.
  • Kinderen vinden poetsen vaak maar een saaie bezigheid. Overweg daarom het gebruik van een elektrische tanden borstel.

Over de schrijver

Marjolein
Marjolein

Ik ben Marjolein, specialist bij Tandartsplein en gediplomeerd mondhygiëniste. Ik help je graag bij al je vragen rondom mondverzorging.