Tandenknarsen en bruxisme: Oorzaken, symptomen en oplossingen

Word je wakker met een stijve kaak, hoofdpijn of gevoelige tanden? Grote kans dat je last hebt van bruxisme. Dit is de verzamelnaam voor tandenknarsen en kaakklemmen. Waar cariës vroeger de grootste bedreiging voor ons gebit was, zien tandartsen nu een enorme toename in gebitsschade door bruxisme. In deze gids leggen we uit wat je kunt doen tegen knarsen, zowel 's nachts als overdag.

Wat is het verschil tussen tandenknarsen en klemmen?

Hoewel de termen vaak door elkaar worden gebruikt, zijn het twee verschillende handelingen:

• Tandenknarsen: Het met geweld over elkaar heen schuiven van tanden en kiezen. Dit geeft vaak een schurend geluid waar partners 's nachts wakker van worden.
• Kaakklemmen: Het krachtig op elkaar klemmen van de kaken zonder te schuiven. Dit gebeurt vaak onbewust overdag tijdens concentratie of stress. De kracht die hierbij vrijkomt is zo groot dat er stukjes glazuur kunnen afspringen.

Hoe herken je bruxisme?

Veel mensen ontdekken pas dat ze knarsen als er al schade is. Let op de volgende signalen:

1. Abnormale slijtage: De kauwvlakken van je tanden worden plat of de voortanden worden korter.
2. Pijnklachten: Last van je kauwspieren, nek, schouders of onverklaarbare oorpijn.
3. Gevoeligheid: Tanden die gevoelig zijn voor warmte of kou door blootliggend tandbeen.
4. Slaapgebrek: Je wordt niet uitgerust wakker of je partner klaagt over het geluid.

Oorzaken van tandenknarsen

De oorzaak is zelden één ding; het is vaak een combinatie van factoren (multifactorieel):

• Stress en erfelijkheid: Stress is de grootste trigger, maar genetica speelt voor 40-60% een rol.
• Slaapstoornissen: Snurken en slaapapneu worden vaak in verband gebracht met nachtelijk knarsen.
• Leefstijl: Roken en alcoholgebruik verdubbelen de kans op bruxisme.
• Medicatie: Bepaalde antidepressiva en medicatie tegen ADHD kunnen knarsen als bijwerking hebben.

Behandeling door de tandarts: De Splint

De meest effectieve manier om je gebit te beschermen is een splint (opbeetplaat).

Wat is een splint en wat kost het?

Een splint is een op maat gemaakt bitje van harde kunsthars (2-3 mm dik). Het voorkomt dat je tanden elkaar raken, waardoor de slijtage stopt en de kaakspieren rust krijgen.

• Kosten splint: Een professionele splint via de tandarts kost gemiddeld tussen de €200,- en €300,-. De exacte prijs hangt af van de techniekkosten en het basistarief (code G69).
• Zelfhulp bitjes: Merken als Sleepright bieden voorgevormde bitjes aan. Deze zijn goedkoper, maar bieden vaak minder stabiliteit dan een op maat gemaakt exemplaar.

Onderhoud van je bitje

Reinig je splint nooit met gewone tandpasta; dit veroorzaakt krassen waarin bacteriën groeien. Gebruik speciale reinigingstabletten (zoals Corega) of een milde zeep.

Andere hulpmiddelen en therapieën

1. Fysiotherapie (Orofaciale therapie)

Een gespecialiseerde fysiotherapeut kan je helpen om de kaakspieren te ontspannen door middel van massage en oefeningen. Dit is vooral effectief bij kaakklemmen overdag.

2. Botoxinjecties

Bij zeer hardnekkige gevallen kan botox in de kauwspieren worden gespoten. Dit verlaagt de spierspanning aanzienlijk voor een periode van 3 tot 4 maanden.

3. Psycholoog

Aangezien stress de hoofdoorzaak is, kan cognitieve gedragstherapie helpen om de onderliggende spanning te verminderen en onbewuste patronen te doorbreken.

Samenvatting: Wat helpt tegen tandenknarsen?

Wil je je gebit én je splint optimaal verzorgen? Bekijk ons assortiment specialistische mondverzorging en gebitsprothese reiniging bij Plein.