Wat te doen tegen een droge mond? Tips van de mondhygiënist

Plein | woensdag 5 september

droge mond

Een droge mond, ook wel xerostomie genoemd, is meer dan alleen een irritant gevoel. Speeksel is namelijk de natuurlijke beschermer van je gebit; het neutraliseert zuren, spoelt bacteriën weg en helpt bij het kauwen en slikken. Wanneer je speekselklieren te weinig produceren, merk je dat direct aan een branderig gevoel, moeite met praten of een slechte adem.

In dit dossier legt onze mondhygiëniste Marjolein uit hoe speeksel werkt, wat de oorzaken van droogte zijn en hoe je jouw mond weer comfortabel krijgt.

Waarom is speeksel zo belangrijk?

Je mond heeft drie grote groepen speekselklieren (bij je oren, onderkaak en tong) die samen ongeveer een halve liter speeksel per dag aanmaken. Dit "vloeibare goud" doet drie belangrijke dingen:

Spijsvertering: Het maakt voedsel glad zodat je makkelijker slikt en start de vertering.
Spreken: Het houdt je lippen en tong soepel zodat ze niet aan je tanden blijven plakken.
Bescherming: Het herstelt het tandglazuur na een zuuraanval en remt schadelijke schimmels en bacteriën.

Oorzaken van een droge mond

Er zijn veel redenen waarom de speekselproductie afneemt. Vaak is het een combinatie van factoren:

Categorie	Voorbeelden
Leefstijl	Mondademhaling, roken, veel koffie of alcohol.
Medicatie	Bijwerking van o.a. bloeddrukverlagers, antidepressiva en astma-pufjes.
Medisch	Diabetes, de overgang (hormonen), reuma of het syndroom van Sjögren.
Tijdelijk	Stress, angst (spreken in het openbaar) of uitdroging.

De symptomen: Hoe herken je het?

Een droge mond herken je niet alleen aan de dorst. Let ook op deze signalen:

Tandvleesproblemen: Sneller last van bloedend tandvlees of gaatjes.
Slechte adem: Bacteriën krijgen vrij spel omdat ze niet worden weggespoeld.
Smaakverlies: Eten smaakt minder intens of zelfs metaalachtig.
Nachtelijke dorst: Vaak wakker worden om te drinken, wat je slaap verstoort.

Tips van Marjolein: Wat kun je zelf doen?

Als de natuurlijke reiniging van speeksel wegvalt, moet je je gebit een handje helpen.

Pas je voeding aan:

Minder suiker en zuren: Zonder speeksel veroorzaken suikers en frisdrank (ook light!) razendsnel gaatjes. Wees ook matig met vruchtensappen en alcohol.
Stimuleer de aanmaak: Kauw op suikervrije kauwgom of licht zure producten zoals een stukje komkommer om de klieren aan het werk te zetten.
Drink slim: Drink regelmatig kleine slokjes water in plaats van grote hoeveelheden in één keer.

Verbeter je mondhygiëne:

Kies de juiste tandpasta: Vermijd tandpasta met SLS (Sodium Lauryl Sulfate) of sterke menthol. Deze stoffen schuimen hard, maar drogen de slijmvliezen juist verder uit.
Zacht poetsen: Gebruik een extra zachte borstel en een tandpasta die niet schuurt om je gevoelige tandvlees te sparen.
Tussen de tanden: Flos of rager dagelijks; tandplak hoopt zich bij een droge mond veel sneller op tussen de tanden.

Speciale hulpmiddelen voor verlichting

Gelukkig zijn er producten die de functie van speeksel kunnen nabootsen of de aanmaak stimuleren:

Bevochtigingsgel: Ideaal voor het slapengaan. Het legt een laagje over je slijmvliezen zodat je niet wakker wordt met een "geplakte" mond.
Mondspray: Handig voor onderweg om direct een droog gevoel weg te nemen.
Speciaal mondwater: Kies voor een alcoholvrije variant met fluoride om je glazuur extra te beschermen tegen gaatjes.

Merken als BioXtra, Dentaid Xeros en GUM hebben complete lijnen die speciaal voor dit probleem zijn ontwikkeld. Het werkt vaak het beste om producten van hetzelfde merk te combineren.

Blijven de klachten aanhouden?

Als een droge mond je dagelijks leven belemmert, kan je tandarts of huisarts je doorverwijzen naar een gespecialiseerd Speekselcentrum voor onderzoek.

Je mond weer fris en vochtig? Bekijk hier het volledige assortiment voor specialistische mondverzorging voor de droge mond bij Plein.