Hoe merk je een gebrek aan vitamine?

Marjolein | donderdag 17 september |Vitamine & mineralen

vitaminetekort

Vitamines zijn de onzichtbare motoren van ons lichaam. Hoewel een vitaminetekort in Nederland door ons gevarieerde dieet niet snel voorkomt kan het zomaar zijn dat je bij vage klachten zoals extreme vermoeidheid, brandende voeten of een pijnlijke tong ook kunt denken aan een gebrek aan een bepaalde vitamine. Om te bepalen of je te weinig vitamine en mineralen binnen krijgt zijn er voedingsnormen.

Voedingsnormen 

Voedingsnormen zijn aanbevelingen. De Gezondheidsraad heeft voor 25 vitamines en mineralen voedingsnormen voor volwassenen opgesteld. Bij de vitamines zijn de voedingsnormen vaak gericht op de hoeveel voedingsstoffen je nodig hebt om (goed) te functioneren. Dit verschilt per persoon. Voor de meeste mensen is de echte behoefte lager dan de aanbeveling.

Welke voedingsnormen zijn er?
Onder voedingsnormen vallen de gemiddelde behoefte, de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid, de adequate inname en de aanvaardbare bovengrens.

Gemiddelde behoefte 
De gemiddelde behoefte (GB) is de hoeveelheid van een voedingsstof die voldoende is voor 50% van een bepaalde groep mensen, zoals mannen, vrouwen of kinderen van een bepaalde leeftijd.
Iedereen heeft voedingsstoffen nodig voor belangrijke processen in het lichaam, zoals het behoud van botten en het vrijmaken van energie uit voeding. Hoeveel iemand nodig heeft, verschilt per persoon en hangt onder andere af van leeftijd, geslacht, lichaamsgewicht, stofwisseling en erfelijke factoren.
Wetenschappers bepalen de gemiddelde behoefte aan de hand van onderzoek, bijvoorbeeld door te kijken naar:

  • Gehaltes van voedingsstoffen in bloed en weefsels.
  • Hoeveel van een voedingsstof het lichaam verliest via urine, zweet, huid en haar.
  • In sommige gevallen het verband tussen een voedingsstof en gezondheid.
  • Voor kinderen, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven wordt rekening gehouden met een verhoogde behoefte.

Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH)
Op basis van de gemiddelde behoefte wordt de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) vastgesteld. Dit is de hoeveelheid van een voedingsstof die voldoende is voor vrijwel iedereen binnen een bepaalde bevolkingsgroep. Omdat de behoefte per persoon verschilt, gelden er verschillende ADH's voor verschillende leeftijds- en bevolkingsgroepen. 
De Adequate inname geldt voor voedingsstoffen waarvan geen gemiddelde behoefte kan worden bepaald, er kan  dan kan geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) worden afgeleid.

Aanvaardbare bovengrens (AB)
De aanvaardbare bovengrens (AB) geeft aan wat de hoogste veilige dagelijkse inname van een voedingsstof is. Bij langdurige inname boven deze grens kan het risico op nadelige gezondheidseffecten toenemen.

Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) vitaminen voor volwassenen

De globale ADH-waarden voor volwassenen (mannen en vrouwen 18+) zijn gangbare richtlijnen zoals gebruikt in Nederland/Europa. Sommige waarden verschillen licht per bron en situatie. Sommige vitaminen (zoals B5) hebben geen officiële ADH omdat tekorten zeldzaam zijn. De ADH is een richtlijn gebaseerd op gezonde mensen en is geen exacte persoonlijke norm.

Vitamine ADH / richtwaarde (volwassenen) Opmerking
Vitamine A M: 800 µg / V: 680 µg Vetoplosbaar
Vitamine D 10 µg 20 µg vanaf 70 jaar
Vitamine E 11 mg Vetoplosbaar
Vitamine K 70 µg Vetoplosbaar
Vitamine B1 (thiamine) ± 1,1 mg Afhankelijk van energie-inname
Vitamine B2 (riboflavine) 1,6 mg -
Vitamine B3 (niacine) 14–16 mg NE Geen vaste ADH
Vitamine B5 (pantotheenzuur) 5 mg Adequate inname (AI)
Vitamine B6 1,5 mg -
Vitamine B7 (biotine) 40 µg Adequate inname (AI)
Vitamine B9 / B11 (foliumzuur) 300 µg -
Vitamine B12 2,8 µg -
Vitamine C 75 mg -

Alle vitamine hebben een functie in ons lichaam. Als je veel te weinig van een bepaalde vitamine binnen krijgt heeft dit nadelige gezondheidseffecten en geeft je lichaam een signaal. Hieronder zie je een mogelijk signaal die hoort bij een gebrek aan een vitamine.

Vitamine

Belangrijk voor

Signaal bij tekort

Vitamine A

Ogen en weerstand

Droge ogen, nachtblindheid, dof haar.

B1, B5, B12

Zenuwstelsel

Brandende voeten, tintelingen, geheugenverlies.

B2, B6, B11

Energie & Bloed

Vermoeidheid, kapotte mondhoeken, bloedarmoede.

Vitamine C

Weerstand & Huid

Bloedend tandvlees, langzame wondgenezing.

Vitamine D

Botten & Spieren

Botontkalking, spierpijn, neerslachtigheid.

Vitamine K

Bloedstolling

Snel blauwe plekken, heftige menstruatie.

Bij welke vitaminen is de kans op een tekort het grootst?

De kans op een tekort verschilt per leeftijd, voedingspatroon en leefstijl. Voor de meeste mensen zijn vitamine D en vitamine B12 de bekendste vitaminen die extra aandacht nodig kunnen hebben. Dat betekent niet automatisch dat er sprake is van een tekort, maar wel dat bepaalde groepen een verhoogd risico hierop hebben. Daarom wordt voor deze groepen vaak een supplement met de betreffende vitamine of mineraal aangeraden. Bij onderstaande vitamines is er een grotere kans op een tekort of lage innames;

      • Vitamine D
        Vooral bij mensen die weinig buiten komen, een donkere huid hebben, ouderen en mensen die hun huid bedekken. Maar ook bij kinderen in de groei.
      • Vitamine B12
        Vooral bij veganisten, vegetariërs en ouderen, omdat B12 voornamelijk voorkomt in dierlijke producten.
      • Foliumzuur (vitamine B11)
        Kan voorkomen bij een eenzijdig voedingspatroon of een verhoogde behoefte, zoals tijdens de zwangerschap.
      • Vitamine C
        Komt vooral voor bij mensen die weinig groente en fruit eten.
      • Bij mineralen zijn lage innames van ijzer, jodium en soms calcium ook aandachtspunten.

Hoe stel je een tekort vast? (Vitaminetekort test)

Vermoed je een tekort? Ga niet zomaar experimenteren met hoge doseringen supplementen maar bespreek dit met je huisarts. Je huisarts kan via bloedonderzoek testen of er echt sprake is van een tekort. Met dit onderzoek kunnen waarden van B12, D, IJzer en Foliumzuur nauwkeurig worden bepaald.
Let op met B6: Een teveel aan B6 kan juist leiden tot zenuwschade. Gebruik supplementen daarom altijd volgens de ADH (Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid).

Vitamines aanvullen? Een supplement is een goede aanvulling op een gezond dieet, geen vervanging. Kies voor kwaliteitsproducten die passen bij jouw specifieke behoefte.

Ontdek ons assortiment Vitamines en Mineralen en vind de juiste ondersteuning voor jouw lichaam.

Over de schrijver

Marjolein
Marjolein

Ik ben Marjolein en ik ben gediplomeerd drogist. Bij mij kan je terecht voor al je vragen rondom je gezondheid.